Görüşler
Kaybolan ayakkabı, kuşlar ve bekleyiş
Kaybolan ayakkabı, kuşlar ve bekleyiş Yavuz Saltık
Dizilerde şiddet ve kuralsızlık temsilleri ile gençlere etkileri: Türkiye bağlamında bir literatür değerlendirmesi
Dizilerde şiddet ve kuralsızlık temsilleri ile gençlere etkileri Yusuf Ziya Özcan Eski YÖK Başkanı Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan, son yılarda tartışılan televizyon dizilerindeki şiddetin gençler üzerindeki etkisini yazdı. Özcan, konuya ilişkin çalışmalardan elde edilen bulguların, dizilerin gençlerde doğrudan şiddet davranışı üretmekten ziyade, şiddeti, kuralsızlığı ile ahlaki sınır aşımını daha anlaşılır ve kabul edilebilir kılan bir normatif çevre oluşturduğunu gösterdiğini belirtiyor.
Kuzuların sessizliği mi akademinin konforu mu?
Kuzuların sessizliği mi akademinin konforu mu? Dr. İkbal Vurucu ‘Günümüz Türkiyesi’nde sosyologların büyük toplumsal sorunlar karşısında sessiz kaldığına’ dair eleştirileri ele alan Dr. İkbal Vurucu, bunun yerine, sessizliğin mahiyetini ve yapısal nedenlerini sorgulayan eleştirel bir bakış açısı geliştirmek gerektiğini söylüyor.
Birlikte yaşamanın ahlaki sırrı
Birlikte yaşamanın ahlaki sırrı Prof. Dr. Bekir Karlık Yüksek mühendis Prof. Dr. Bekir Karlık, tevazu, inanç, doğuştan gelen kimlikler ile birlikte yaşamanın ahlaki zemini üzerine düşünmeyi yazdı.
Adorno ve Stockhausen: Müzikte yaratıcılık
Müzikte yaratıcılık Halil Turhanlı Halil Turhanlı, Stockhausen ve Adorno’nun 1950’lerden sonra Avrupa müziğine teknolojiyi kullanarak getirdiği yeni soluğu yazdı. Turhanlı, Stockhausen’ın Adorno onun seri müzik düşüncesine olan eğilimini, beste yöntemi olarak seriyalizmi benimsemesini hayli eleştirdiğini belirtiyor.
İtikatta Mâturîdî miyiz? Semerkant’ın kayıp aklı
İtikatta Mâturîdî miyiz? Semerkant’ın kayıp aklı Mustafa Yeneroğlu İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, ‘Semerkant’ın Kayıp Aklı’ olarak tanımladığı İmam Mâturîdî’yi konu edindiği yazısında; Müslüman zihninin nasıl vesayet altına girdiğini ve bin yıl önce haykırılan ‘akıl yürütme’ farzının neden bugün içi boşaltılmış bir aidiyete dönüştüğünü sorguluyor.
Bir suikastın lojistiği: Mossad, paravan sirketler ve Türkiye
Mossad, paravan sirketler ve Türkiye Cihat Arpacık Haritalar, faturalar ve paravan şirketler üzerinden yürüyen karanlık ağ, bir suikastın nasıl “ticaret” kılığına sokulduğunu gözler önüne seriyor. Mossad’ın Türkiye merkezli lojistik hatlar, sahte şirketler ve HUMINT üzerinden kurduğu yapı, yalnızca Mohamed Zouari’nin ölümüne giden yolu değil, modern istihbaratın gizli mimarisini de ifşa ediyor.
Algoritmaların gölgesindeki adalet
Algoritmaların gölgesindeki adalet Remzi Çağrı Uzun Hukukçu Remzi Çağrı Uzun, 11 Eylül saldırılarıyla birlikte suçla mücadelede kullanılan ‘Öngörücü Polislik’ yaklaşımını ve yapay zekaya dayalı mahkemeler ile polislik faaliyetlerini yazdı. Suçun önlenmesinde etkili olan teknolojiyi ‘adalet’ penceresinden irdeledi.
Afrika’da harita savaşı yeniden mi başladı?
Afrika’da harita savaşı yeniden mi başladı? Göktuğ Çalışkan Doktora öğrencisi Göktuğ Çalışkan, İsrail’in Somaliland hamlesiyle yeniden ısınan Afrika’daki gelişmeleri yazdı. Kararın yalın bir tanınma olayı olmadığını belirten Çalışkan egemenliğin artık klasik sembollerden ziyade ‘liman, kredi ve medya’ üzerinden el değiştirdiğini söylüyor.
TMMOB’de sessiz seçimler, zayıf temsiliyet
TMMOB’de sessiz seçimler, zayıf temsiliyet Yusuf Tosun “İki yılda bir yapılan TMMOB seçimleri, yüz binlerce mühendis ve mimarın haberi olmadan, sınırlı bir katılımla geçiyor. Meslek odalarının asli işlevi olan temsil ve mesleki dayanışma, bu sessizlik içinde giderek zayıflıyor.”
Ciddiye almak
Ciddiye almak Muhsin Altun Bugün kendi ruhsal konforuna odaklı dindarlıktan daha fazlasına ihtiyacımız olduğunu belirten Muhsin Altun, antropoloji literatürüne giren “Ontolojik Dönüşü” ve Türkiye dindarlığını yazdı.
‘Dindarlık’ nedir-ne değildir?
‘Dindarlık’ nedir-ne değildir? Prof. Dr. İlhami Güler Dindarlığın yaşam için hayati olan su, hava ile güneşin renksiz, şekilsiz bir tarzı ve tavır hali olduğunu söyleyen Prof. Dr. İlhami Güler, gösteriş, bağırma, zıplama, göze sokma olmadığını yazdı. Güler, gerçek dindarlığı tahrif, tezyif, tahkir ve tahrip eden en önemli hususun, kendilerini dinin ‘temsilcisi’ olarak gören ‘din adamları’ ve siyasetçiler olduğunu anlatıyor.
Toynbee Trump’ı uyarıyor!
Toynbee Trump’ı uyarıyor! Dr. Hayati Bice Dr. Hayati Bice, dünya dengelerini kökünden sarsmaya başlayan Trump’ın ‘Uluslararası hukuka ihtiyacım yok’ sözlerinin ne anlama geldiğini yazdı. ‘İmparatorlukların çöküşünü önlemek için askerî güç değil, evrensel etik sınırlamalara dikkat etmek gereklidir’ diyen Bice, Trump’ın sözlerinin Toynbee’ye göre, imparatorlukların klasik hatası olduğunu belirtiyor.
SDG’nin Feshi ve travmadan çıkış fırsatı
SDG’nin Feshi ve travmadan çıkış fırsatı Taha Özhan Vekalet dönemi kapandı, devletlerin asil güçler dönemi sert bir şekilde başladı. Suriye’de daha ilk günden sürdürülemez bir yapı olarak “kurgulanan” SDG, kurucu iradesi tarafından feshedildi. SDG’nin “küresel ve bölgesel zemininin” ortadan kalkmasının ardından Türkiye açısından bir tehdit hitama erdi.
Türkiye’de ümmet, millet ve ulus
Türkiye’de ümmet, millet ve ulus PROF. DR. İSHAK TORUN Prof. Dr. İshak Torun, Osmanlı döneminde ortaya çıkan ve daha sonra Cumhuriyet’le birlikte Türkiye’de de yerleşik olarak karşılık bulan ümmet, millet ve ulus kavramlarına ilişkin tartışmaları ele alıyor.
Petrol devri kapanırken Amerika'da yeni cephe: Görünmez savaşın ayak sesleri
Görünmez savaşın ayak sesleri Göktuğ Çalışkan Doktora öğrencisi Göktuğ Çalışkan 2026’ya girerken küresel piyasalarda artık petrol yerine geleceğin teknolojilerinin maddesi olan lityum, kobalt ve bakırın konuşulduğunu, bu yeni gelişmenin de Afrika’yı tekrar en kanlı ve en stratejik satranç tahtasına dönüştürmeye başladığını yazdı.
Trump’ın “Barış Planı” ve 21. Yüzyıl sömürgeciliğinin yeni biçimi
Trump’ın “Barış Planı” ve 21. Yüzyıl sömürgeciliğinin yeni biçimi Levent Baştürk Gazze’nin, bir yaşam alanı değil, yönetim teknolojilerinin test edildiği bir laboratuvara dönüştürülmekte olduğunu belirten Levent Baştürk, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze “Barış Planı”nı yazdı.
Din kökenli hukuk kurallarında yorum
Din kökenli hukuk kurallarında yorum Prof. Dr. Niyazi Öktem Hukukta adaletin sağlanması, hakkaniyete dayalı çözümlerin elde edilmesi için sosyolojik ve gâi, amaçsal yorumların esas kabul edilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Niyazi Öktem, din kökenli hukuk kuralları, kutsal normlar ve hukukçu-ilahiyatçılar arasında fikir birliğinin olmayacağını yazdı.
Tunuslu Hayreddin Paşa ve bitmeyen sancımız
Tunuslu Hayreddin Paşa ve bitmeyen sancımız Mustafa Yeneroğlu İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, ölümünün 135’inci yıldönümünde Osmanlı’nın geç dönem sadrazamlarından Tunuslu Hayreddin Paşa’nın fikir dünyasına bakıyor. Yeneroğlu, Daron Acemoğlu’na Nobel Ekonomi Ödülü getiren ‘kalkınmanın temelinin kapsayıcı kurumlar ve mülkiyet güvenliği olduğu’ tezinin Paşa’nın reform taleplerinin merkezini oluşturduğunu belirtiyor.
“Gençler, nereye?”: Çok konuşup az duyanlara
Çok konuşup az duyanlara Menekşe Tokyay Gençleri anlatmıyor; onları gerçekten dinliyor ve bizim de dinlememizi sağlıyor. Bu kitapta gençler birer ‘sorun alanı’ değil, birer hak sahibi özne olarak karşımıza çıkıyor. Gitmek isteyen gidemiyor, kalmak isteyen kalamıyor. Gençler kayıp değil, sessiz de değiller.
Yıllar sonra soru(m) aynı: : Yapay zekâ insanın neyi olur?
Yapay zekâ insanın neyi olur? Sadettin Elibol Felsefeci ve yazar Sadettin Elibol, günümüzde kiminin çağın teknolojisi kiminin geleceğin tehdidi dediği yapay zekayı yazdı. Yapay zekanın ‘İnsanın özelliğini parçaladığını’ söyleyen Elibol, düşünme, niyetlenme, seçme, gerçekleştirme, sorumluluk vb. niteliklerin algoritmalarca yönlendirildiğini, böylece kendisiyle ilişkisinin bile değiştiğini belirtiyor.
YÖK: Bir kurumun çöküşü
YÖK: Bir kurumun çöküşü Yusuf Ziya Özcan Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan, YÖK’ün üniversitelere rektör atanması sürecinde nasıl etkisiz kaldığını yazdı. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi rektörlük için 82 akademisyenin başvurduğunu, YÖK’ün isimler arasında üç kişiyi seçerek Cumhurbaşkanlığı’na sunduğunu ancak atanan kişinin kurumun belirlediği listenin dışından seçildiğini belirtti.
Türkiye ve İslam dünyasında düşünememe sorunu
Türkiye ve İslam dünyasında düşünememe sorunu Tarık Çelenk Ekopolitik Düşünce Merkezi’nin kurucusu Tarık Çelenk, eğitimin esas meselesinin bilgilendirmek değil, doğru düşünebilme yetisi kazandırabilmek olduğunu yazdı.
Medyanın Suriye konusundaki sorunlu dili
Medyanın Suriye konusundaki sorunlu dili Hakan Temiztürk Prof. Dr. Hakan Temiztürk, Suriye’de yaşanan gelişmelere ilişkin Türk basınının yaklaşımını yazdı. Temiztürk iktidara yakın basının, basının geri kalanını ve siyasetçilerin kullandığı ifadeleri hedefe koyup eleştirmesini hatalı, yanlış, kötü ve haksız bir üslup olarak değerlendiriyor.
Anadolu’nun bitmeyen cümlesi: Ekmek ve su
Anadolu’nun bitmeyen cümlesi: Ekmek ve su Remzi Çağrı Uzun Avukat Remzi Çağrı Uzun, Alman arkeolog H. Wincler, birinci dünya savaşı öncesinde Boğazköy'de yaptığı kazıları yazdı. Uzun, Wincler'in kazılardan çıkardığı sayısı yirmi beş bini bulan Hititçe tabletlerin nasıl çözüldüğünü ve yazıtlarda ne denildiğini ele alıyor.
Yeni dönemin eşiği: Silahın gölgesinde siyaset olmaz
Silahın gölgesinde siyaset olmaz Adnan Boynukara Suriye’nin geleceği, silahlı yapılardan arındırılmış bir siyasal düzenle; Kürt meselesinin geleceği ise şiddetten tamamen kopmuş bir siyaset diliyle mümkün. Hem örgütler hem de devletler açısından temel hedef, demokratik dönüşüm olmalı.
Demokrasinin gizli düşmanı: Chilling Effect
Demokrasinin gizli düşmanı: Chilling Effect Remzi Çağrı Uzun Hukukçu yazar Remzi Çağrı Uzun, bir tweet atanın veya bir barışçıl eyleme katılanın artık gözaltına alına alınma korkusu yaşadığını yazdı. Günümüzde hukukta buna 'caydırıcı etki' denildiğini ifade eden Uzun 'Caydırıcı etki, demokrasiyi, sivil toplumu sessizce, içten içe oymakta' diye belirtiyor.
Terörsüz Türkiye Süreci’nde ikna krizi
Terörsüz Türkiye Süreci’nde ikna krizi Necati Özkan Siyasal İletişimci Necati Özkan, Terörsüz Türkiye Süreci’ne ilişkin toplumda yaşanan ‘ikna sorunu’nu ve sürecin neden ‘ikinci aşama’ya geçemediğinin nedenlerini yazdı. ‘Üç temel neden var’ diyen Özkan bunları sebepleriyle birlikte açıklıyor.
Amerikan rüyasından uyanırken
Amerikan rüyasından uyanırken Doç. Dr. Ünay Tamgaç Tezcan Doç. Dr. Ünay Tamgaç Tezcan, Trump’ın ilk dönemiyle başlayan ve devam eden ABD-Çin ticaret geriliminin arkasındaki nedenleri yazdı. ‘Ticaret savaşı’nı sadece bir politik sapma olarak okumanın yanlış olacağını söyleyen Tezcan, Çin’e yönelik sert tutumun ABD’nin öncülük ettiği entegrasyona dayalı küresel ekonomik düzenin artık kendi sınırlarına dayanmasının da bir sonucu olduğunu söylüyor.
Suriye’de zaman geri geldi: Halep’te kapanan yol açılan hesap
Halep’te kapanan yol açılan hesap Cihat Arpacık Halep’te Şeyh Maksud ve Eşrefiye’ye giren Suriye ordusu, yalnızca birkaç mahalleyi değil, 2016’da yarım kalan bir hesabı da kapattı; YPG için mesele artık direnmek değil, yanlış okunan zamanın bedelini ödeyerek neye dönüşeceğine karar vermek.
Dijital vicdan: Dijital çağda insanlığın yeni imtihanı
Dijital çağda insanlığın yeni imtihanı Batuhan Mumcu Kültür ve Turizm Bakanı Yardımcı Dr. Batuhan Mumcu, ‘dijital vicdan’ı yazdı. İnsanların bu günlerde yalnızca izleyen ya da okuyan değil; paylaşıp yönlendirdiğini belirten Mumcu, bu noktada devreye girmesi gerektiğini ifade ettiği ‘dijital vicdan’ın bireyin iletişim eylemini yalnızca ‘ifade özgürlüğü bağlamında değil; ‘etik sorumluluk’ çerçevesinde de değerlendirmesi gerektiğini ifade ediyor.
Ahmet Yaşar Ocak’tan ‘Farklı Bir İslâm Tarihi’
Ahmet Yaşar Ocak’tan ‘Farklı Bir İslâm Tarihi’ Abbas Bilgili Hukukcu ve yazar Abbas Bilgili, Ahmet Yaşar Ocak’ın İletişim Yayınları’ndan çıkan Farklı Bir İslam Tarihi, kitabını yazdı. Ocak’ın İslam’ın tarih içinde karşılaştığı kırılma noktalarına ve bu kırılma sonucundaki dönüşüme odaklandığını belirten Bilgili, bu haliyle de kitabın tarihten daha fazlası ve tarihle birlikte de sorgulayıcı bir fikir eseri olduğunu söylüyor.
Hukukun öksüz kaldığı gün: Sokrates’in baldıranından Ebu Hanife’nin zindanına bir medeniyetin trajedisi
Sokrates’in baldıranından Ebu Hanife’nin zindanına bir medeniyetin trajedisi Mustafa Yeneroğlu İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, İslam dünyasının ‘Sokrates’i olarak tanımladığı ‘İmam-ı Azam’ı konu edindiği yazısında, Sokrates hâlâ konuşmaya devam ederken, Ebu Hanife’nin sesinin neden kısıldığını sorguluyor.
Hukukun sonu, cezasızlık çağı ve Venezuela’ya müdahale
Hukukun sonu, cezasızlık çağı ve Venezuela’ya müdahale Levent Baştürk Araştırmacı Levent Baştürk, uluslararası hukuku fiilen ortadan kaldıran ABD'nin Venezuela'ya saldırısını yazıyor. Devlet Başkanı Maduro'nun kaçırılmasını ve son iki yıldır Gazze’de yaşanan soykırımı 'hukukun sonu' ve 'cezasızlık çağı' kavramlarıyla açıklıyor.
Bağımlılıkta ‘sınıflar’ çöktü
Bağımlılıkta ‘sınıflar’ çöktü Osman Atalay Son beş yılda uyuşturucu ve bahis bağımlılığı, yoksulluk ile refahın, işsizlik ile kariyer doygunluğunun kesiştiği ortak bir zeminde toplumun tüm katmanlarına yayıldı. Teknolojik dönüşümün yarattığı anlam boşluğu ve kontrolsüz haz arayışı ile yoksulluk ve gelecek kaygısı, Türkiye’yi sınıflar üstü bir sosyolojik savrulma ve derin bir toplumsal trajediyle karşı karşıya bırakıyor.
Yeşilçam’ın Tutunamayan Yıldızları-3 |Gölgede kalan bir ışığın hikâyesi: Nilgün Saraylı
Gölgede kalan bir ışığın hikâyesi: Nilgün Saraylı Mehmet Utku Şentürk İletişim uzmanı Mehmet Utku Şentürk, Yeşilçam'a kısa kariyerlerine rağmen yıllardır hatırlanan izler bırakan yıldızların gölgede kalan hikayelerini yazıyor.
Donroe Doktrini: 1945’e suikast
Donroe Doktrini: 1945’e suikast Taha Özhan Orta Doğu’dan Asya-Pasifik’e, Avrupa’dan Latin Amerika’ya uzanan geniş jeopolitik yelpazede uluslararası sistem, aynı anda birçok krizin iç içe geçtiği bir 'birleşik türbülans' döneminden geçiyor. Washington ise bu dönemde küresel ölçekte çoklu cephelere yayılmış, ekonomik ve askeri zeminlerde baskıcı ve öngörülemez bir angajman tarzını ortaya koyuyor. Bu tablo, birbirini tetikleyen bölgesel kırılmaların egemen olduğu bir döneme kapı aralıyor.
Tarihçi Şükrü Hanioğlu, Taha Akyol’un sorularını cevaplandırdı: Modernleşme tarihimizde ekonomi ikinci planda
Modernleşme tarihimizde ekonomi ikinci planda M. Şükrü Hanioğlu Ulu Önder... Ulu Hakan... Bunların kullanımındaki yaygınlık derecesi, toplumumuzun çoğulculuk seviyesini de ortaya koymaktadır... Yapısal kültlerin çatıştığı, bireylerin hatırı sayılı bir bölümünün bunlar arasında tercih yaptığı bir toplumun bu alanda iyi bir karneye sahip olmadığını vurgulamak gereklidir.
Tarihçi Şükrü Hanioğlu, Taha Akyol’un sorularını cevaplandırdı: Bir entelektüel olarak Atatürk
Bir entelektüel olarak Atatürk M. Şükrü Hanioğlu "Entelektüel biyografi... toplumda inşa edilen değişik, örneğin “Sosyalist Atatürk” veya “İslâmcı Gazi Mustafa Kemal” benzeri kurgulamaların gerçeklikle fazlasıyla çeliştiğini ortaya koyuyor. "
Ümmetin yetimi Uygurlar
Ümmetin yetimi Uygurlar Yücel Tanay Araştırmacı yazar Yücel Tanay, soykırıma uğrayan Uygurların İslam dünyası tarafından yalnız bırakıldığını yazıyor. Uygur Türkleri için ‘İslam ümmetinin yetimleri’ diyen Tanay, Doğu Türkistan’da yaşananların artık görmezden gelinebilecek bir ‘bölgesel sorun’ değil; insanlığın ve İslam dünyasının açık bir imtihanı olduğunu söylüyor.
Anthony Braxton: Yeni yaratıcılık ve yeni müzik
Anthony Braxton: Yeni yaratıcılık ve yeni müzik Halil Turhanlı ‘Ütopyanın Sesleri’ ve ‘Tuhaf Günler Peşimizde’ kitabının yazarı Halil Turhanlı, 1960’lı yıllarda cazla bağlarını sorgulayan siyahi müzisyenleri yazdı. Turhanlı, cazı önyargı etiketlerinden kurtarmaya çalışan ve yenilik arayan bu müzisyenler arasında Anthony Braxton’ın ön safta olduğunu söylüyor.
Çocuk yapmak
Çocuk yapmak Muhsin Altun ‘İsyan Hikayeleri /İtaatsizliğin Antropolojisi’nin yazarı Muhsin Altun, son dönemde yeniden gündeme gelen ‘demografik değişim’ ve ‘nüfus artış hızının düşmesi’ konularına ilişkin tartışmalara değiniyor.
2025’in sonunda aile ve nüfusumuzun Z raporu
2025’in sonunda aile ve nüfusumuzun Z raporu Tarık Tuncay Bizim kuşağımız, modern zamanların gördüğü hem en “fedakâr” hem de en “yorgun” profildir. Sabah ofiste beyaz yakalı bir profesyonel olarak performans sergilemek, öğlen yaşlı annesini doktora götürmek, akşam ise çocuğunun ödevini kontrol edip “kaliteli zaman” geçirmek zorundadır. Kendisine ayıracak bir “ben” zamanı kalmamıştır.