Pandemi süreci eski hastalıkları hortlattığı gibi var olan hastalıkların da takibinden kaynaklı ortaya çıkan sonuçları büyüttü. Görme kayıplarına sebep olan sarı nokta hastalığı da pandemi sürecinde hasarı büyüten hastalıkların başında geldi.
Merkezi görmeyi etkileyen bir retina hastalığı olan sarı noktanın özellikle 50 yaşından sonra ortaya çıktığını aktaran Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Aylin Ardagil, hastalığını, belirtilerini ve tedavi yöntemlerini anlattı. Doç. Dr. Ardagil, “Sarı nokta herkeste bulunan görme merkezini ifade eden anatomik bir bölgedir. Kendisi yarım milimetre çapında bütün keskin görmeden sorumludur. Keskin görmeden kastım okuma yapmak, insanların yüzünü seçmektir. İşte bunlar hep sarı nokta sayesinde olur” diye konuştu.
KURU VE YAŞ OLMAK ÜZERE İKİ TİPİ VAR
Sarı nokta hastalığının genelde yaşa bağlı ortaya çıktığını belirten Doç. Dr. Ardagil, “Yaşa bağlık sarı nokta hastalığı daha çok 50 yaşından sonra görülür. Çünkü yaşla birlikte retinadaki hücrelerde işlev bozukluğu ortaya çıkıyor. İnsanlarda 80 yaşından sonra hastalık yüzde 30 sıklığında bulunur. Kuru ve yaş tip olmak üzere sarı nokta hastalığının 2 tipi vardır. Genelde hastaların yüzde 90’nında kuru tipi görülür. Yaş tipi az görülür ama daha hızlı ilerler, yıkıcıdır, dramatik sonuçlar doğurur” ifadelerini kullandı.
NET BİR TEDAVİ YOK
Hastaların görme bulanıklığı ve göz merkezinde siyah leke oluşumu gibi şikayetleri olduğunu aktaran Doç. Dr. Ardagil, “Siyah leke oluşmadan önce de şekillerde kırıklıklar ortaya çıkmaya başlar. Kuru tip sarı nokta hastalığında çok net bir tedavi yoktur. Yakın zamana kadar vitamin takviyeleriyle sarı noktanın büyümesini, görmenin azalmasını engellemeyi hedefliyorduk. Aynı zamanda vitamin takviyeleriyle kuru tip sarı noktanın yaş tipe dönüşmesini engelliyorduk. Yaş tip sarı nokta hastalığında göz içi enjeksiyonlar uyguluyoruz. Bu enjeksiyonlar ilk başta ayda bir, sonra gerek görürsek devam ediyoruz” dedi.
YENİ BİR TEDAVİ YÖNTEMİ BULUNDU
Hastalığın ilerlemeden müdahale edilmesinin önemine değinen Doç. Dr. Aylin Ardagil, “Şu anda yeni bir tedavi yöntemi ortaya çıktı. Valeda isimli cihazla belli dalga boylarıyla ışın tedavisi uyguluyoruz. Bu tedaviyi 3 hafta boyunca her hafta 3 kez olacak şekilde uyguluyoruz. Her seans 5 dakika sürüyor. Herhangi bir ağrısı ve yan etkisi yoktur. Işın tedavisiyle retinadaki hücreleri bir nevi uyararak daha işlevsel bir hale getirmeyi hedefliyoruz. Tedavinin birincil amacı kuru tip sarı nokta hastalığının ilerlemesini engellemek, bunun sonucunda da görme artışı elde etmektir. Valedayı her hastaya uygulamıyoruz, kurup tip sarı nokta hastalığı olacak, görme kaybı ileri seviyede olmayacak, çünkü kurtarılacak sağlam bir dokunun olması lazım. O nedenle hastalık ilerlemeden hastaların başvurması lazım. Bir seansta hastalığı durduramayabiliriz. 6 ay sonra yeniden tedavi uygulamak gerekebilir. Sağlıklı hastalara da mutlaka yılda bir kez göz muayenesi öneriyoruz” diye konuştu.
HASTALIKTA TAKİP ÇOK ÖNEMLİ
Hastalığın risk faktörlerinin en başında yaşın geldiğini söyleyen Doç. Dr. Ardagil, “Onu genetik ve sigara izliyor. Beslenme bozuklukları da kolesterol, obezite de risk faktörleri arasındadır. Erken teşhis ve tedavi çok önemli, böylece görmeyi uzun süre koruyabiliyoruz. Alınacak önlemlerin başında da sigara geliyor, içmemek lazım. Bu hastalıkta takip çok önemli. Ayda bir hastaları görmek zorundayız. Hastalık stabil olduğunda görme periyotlarını açabiliriz. Ama hastalık ömür boyu sürer” ifadelerini kullandı.
HASTALARIN GÖRME DÜZEYİ YÜZDE 1’E KADAR DÜŞEBİLİYOR
Tamamen körlük halinin olmadığını belirten Doç. Dr. Ardagil, “Hastalık nedeniyle hastaların görme düzeyi yüzde 1’e kadar düşebiliyor. Tamamen körlük söz konusu değil retinada bir miktar görme gerçekleşiyor ama merkez tamamen harap olabiliyor. İnsanlar günlük aktivitelerini çoğunlukla bu merkez sayesinde gerçekleştiriyor. Pandemi sürecinde sarı nokta hastalarımızın takibi ciddi şekilde aksadı. Hastalarda geri dönülmez şekilde hasarlar oluştu. Bu sorunu yaz aylarında da yaşıyoruz. İnsanlar yazlığa ya da memleketine gidiyor, ciddi takip sorunu yaşıyoruz. 6 ay sonra geri dönüyorlar, geldiklerinde geri döndürmesi zor hasarlar gerçekleşmiş oluyor. Ne yazık ki sarı nokta hastalığı uzun ayrılığı kaldırmıyor. O yüzden takipleri aksatmamak lazım” dedi.