Özellikle son iki yıldır fahiş bir şekilde artan kira fiyatlarına önlem almak amacıyla bakanlıktan çeşitli yaptırımlar geldi. Ev sahiplerinin kiralara yüksek zam yapmasının engellemenin yollarından biri olan yüzde 25 sınırını ekarte etmek için çeşitli yollar deneniyor.
Son zamanlarda yabancı öğrenciler de ev sahiplerinin radarına girmiş durumda Her yıl noterden oturma iznini yenilemek zorunda olan yabancı öğrenciler bu nedenle talep edilen kira artışlarına rıza göstermek zorunda kalıyor.
Bununla birlikte İstanbul Valiliği'nin resmi sitesindeki bilgilere göre, yükseköğretimde 1 milyon bin 834 öğrenci mevcut. 2022 yılı itibarıyla 198 ülkeden gelen 300 binden fazla da uluslararası öğrenci eğitim görüyor. İstanbul'da emlak fiyatları ise öğrenci semtleri sayılan Avcılar'da kiralık odalar 4-5 bin TL'den başlıyor, daireler ise ortalama 12-15 bin bandında. Beşiktaş'ta ise kiralar neredeyse 20 bine yakın. Öğrenciler, bu kiraları karşılayabilmek için genelde paylaşımlı evlerde yaşıyorlar.
Haber Global'den Sibel Gülersöyler'in haberine göre; gayrimenkul uzmanı avukat Sinan Keskin, son dönemde yabancı öğrenciler üzerinden başlayan haksız kazanç konusunda şunları söyledi: "Yabancı uyruklu öğrenciler kendilerini korumak için mutlaka yazılı ve depozito, kira miktarı, ödeme şekli, ev sahibinin sorumlulukları ve kira süresini ihtiva eden bir sözleşme yaparak ev tutmalılar" diyor.
KREDİ NOTU TALEP EDENLER VAR
Es sahiplerinin kredi notu da istemeye başladığını dile getiren Keskin, bu talebin hukuka aykırı olmadığına dikkat çekerken, "Kiracının gönüllü olarak kredi notunu paylaşması ve ev sahibinin de kredi notunu kötüye kullanmaması esastır, nitekim kredi notu kişisel bir bilgidir. Ev sahibinin durumu düşünüldüğünde, kira bir borçtur. Ve ev sahibi kiracının kredi notuna bakarak borcu ifa konusunda bir fikir sahibi olabilir. Ancak tabii ki, kredi notunun düşük olması illa kiracının borcunu ifa etmeyeceği anlamına gelmez" dedi.
Kira artışlarının sebebinin enflasyon olduğunu kaydeden Keskin, inşaat ve tamirat malzemelerinin de fiyatlarının yükseldiğini ve ev sahiplerinin buna göre kiraları arttıracağını ifade etti. Konut ihtiyacındaki patlamayı kentsel dönüşüm çalışmalarına bağlayan Keskin, "Maliyetler nedeniyle eskisi gibi inşaatlar yapılmıyor. Düzensiz göç de buna bir etken. Yine yabancıların Türk vatandaşlarından daha fazla bütçe ayırmaları da bir sebep" diye konuştu.
AMAÇLARI İSTEDİKLERİ ZAMAN EVDEN ÇIKARTABİLMEK
Gayrimenkul Uzmanı Gamze Özlü, “Artık yeni kiralamalarda ev sahipleri hakları olmamasına rağmen istediği zaman evden çıkarabilmek için taahhütname imzalatıyorlar" uyarısında bulunuyor. Özlü, "Yabancı öğrenciler noterden yapılan kontratla oturma izni alıyor. Şimdi mal sahibi diyor ki, 'bir sene sonra istediğim kirayı kabul etmezse noterden kontratı yenilemem...' Bu durumda oturum izni alamayan yabancı öğrenci mecburen başka eve çıkmak zorunda kalır" diyor.
Özlü, Konutta yeterli üretim yapılmaması en temel sorun olarak öne çıktığını da dile getirirken, "Ülkedeki evlilik ve boşanma sayısı konut ihtiyacını da bizlere gösteren bir parametre. Örneğin 2022 yılında 575 bin kişi evlenmiş 180 bin kişi de boşanmış. Bu da 730 bin civarında yeni ev ihtiyacı ortaya çıkarıyor. Bu yıl için iç göç hareketini en çok etkileyen unsur Kahramanmaraş merkezli depremler oldu. Bölgeden diğer şehirlere başlayan göç hareketi yeni konut ihtiyacını artırdı" diye konuştu.