Dünya sistemi değiştikçe yatırım alanları da değişmeye devam ediyor. En çok tercih edilen yatırım araçları altın dolar gibi yıllardır varlığını sürdüren araçlar olsa da son yıllarda yatırımcıların tercihleri de değişiklik gösteriyor. Bireysel yatırımcıların yanı sıra şirketlerde çalışanlarına yatırım alanları sağlıyor. Daha yüksek kazanç sağlamak isteyen yatırımcıların yeni yatırım araçları altını da doları da solladı. 3 ayda 2 milyon kişinin tercihi o araçtan yana oluyor. İşte tüm detaylar…
3 AYDA 14 ŞİRKET
Son ayların en çok kazandıran finansal enstrümanı borsa olurken şirketlerde yatırım tercihini borsadan yana kullanıyor. Hem şirketler hem de bireysel yatırımcılar halka arz çılgınlığının bir parçası olmaktadır. Genç ya da yaşlı demeden hisse senedi piyasası satın alan milyonlar halka arzdan 3-5 lot alabilmek için adeta yarışa giriyor. Şirketler tarafından oluşturulan kumbaralar ile şirket çalışanları da halka arza katılıyor.
Ekonomi gazetesinden Şebnem Turhan’ın haberinde yer alan açıklamalar doğrultusunda son 3 ay içerisinde 2 milyona yakın yeni katılımcının Borsa İstanbul'a katıldığı belirtildi. 3 ay içerisinde 14 şirket halka arz gerçekleştirirken en az 2 en fazla 11 tavan serisine imza atılıyor.
KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ ŞİRKETLER
Borsaya giriş işlemlerinde artış görülürken büyük şirketlerin yanı sıra küçük ve orta ölçekli şirketlerin halka arz işlemlerine girdi dikkat çekmektedir. Tüm bunların yanı sıra Şirketler en az 5 tavan yapmadan da düşüş göstermiyor. Ağustos ayı sonuna gelindiğinde Toplam 30 şirketin halka arz edildiği görülmektedir. Seçim sonrasında halka arz edilen 14 şirketten en az 2 tanesi tavan en fazla 11 tavan serisine sahiptir. Uzmanlar tarafından yapılan açıklamalar doğrultusunda küçük yatırım aracı olarak görülen halka arz işlemlerinin ileride piyasa dinamiğine büyük zarar vereceği aktarıldı.
50.000'İN ALTINDA KALIYOR
Merkezi Kayıt Kuruluşu verileri kapsamında Mayıs sonunda 4.48 milyon kişinin yatırımcı sayısının 3 ayda hızlı bir şekilde arttığı ve 6.26 milyon kişiye yükseldiği görüldü. 3 ay içerisinde 2 milyon kişi hisse senedi piyasasına giriş yaparken Uzmanlar 14 halka arızalı gerçekleştiğini söyledi. MKK verisi Temmuz sonu itibariyle yatırımcıların %62'sini portföy büyüklüğünün 50.000 TL'nin altında olduğunu aktardı. Yatırımcıların %23'lük portföyünün büyüklüğünün 5.000 TL'nin altında olduğu aktarıldı. Piyasa uzmanları tarafından yapılan açıklamalar doğrultusunda ortaya çıkan tablonun yatırımcıların birçoğunda küçük miktarlarda halka ağızlardan pay alma düşüncesi olduğunu söyledi.
Ağustos ayı sonuna kadar halka arz edilen 30 şirketin toplam halka ait büyüklüğünü 42 milyar 245 milyon TL olduğu aktarıldı. Son 3 ay içerisinde halka arz işlemlerine bakıldığında 14 şirketin toplam halka arz büyüklüğünün 19 milyar 131 milyon TL olduğu belirtildi. 8 aylık halk arz işlemlerine bakıldığında şirketlerin yarısının 3 aylık süreçte halka arz olduğu görülmektedir.
YÜKSEK RAKAMLARDAN YAPILIYOR
Halka arz işlemlerine olan yüksek talebin değerlendirildiği belirtilirken piyasa uzmanları tavan serisinde küçük yatırımcıların ilk kez para kazanır gibi görünerek olayın bu şekilde olmadığının altını çizdi. Halka arz işlemleri kapsamında ilk sorunun piyasa uzmanlarına göre pahalı fiyattan halka arz açıklamaları olduğunu belirten uzmanlar en az 2020 - 2021 yıllarında halka arzlara göre daha doğru fiyatlama yapıldığını ifade etti.
Hisse senetleri piyasasına bakıldığında uzman isimler serbest fonların halka arıza girmesinin engellenmesinde sıkıntı olduğunu vurguladı. Bu alımları yanlış yapan serbest fonlar olsa dahi bazı fonların gerçekten yatırım amaçlı halka arıza katıldığını işaret eden analistler, ilk tavan serisi bozulana kadar yatırımcının satış yapmadığının altını çizerek bu sistemin denetlenmesi gerektiğini aktardı.
ADALETSİZ BİR SİSTEM OLUŞUYOR
Halka arz işlemlerinde ikinci büyük problemin de algı sorunu olduğunu belirten analistler patronların şirketleri ucuza satmak istemeyeceğini ifade ederek halka arz yatırımcısını patrondan daha iyi bir algı oluşturduğuna aktardı. Tamam bozulmadıkça vermek istemeyen bir yatırımcı profilinin olduğunu aktaran uzman isimler, tavanın bozulması durumunda Herkeste bir sapma isteği oluşturun altını çizdi.
Tavan bozulduktan sonra hisse alan kişilerin araştırılması gerektiği belirtilirken 3 olarak %10'dan yukarı aşağı marjın değiştirilmesi veya halka arz için uygulanması gerektiği de vurgulandı. Halk arz işlemlerinde küçük yatırımcıların düşük portföylere girerek tavan bozulana kadar kalmasını kazanç sağladığını söyleyen analistler yüksek enflasyon ile birlikte alım gücünün bozulduğunu bu dönemde ise kazancın da yatırımcı için büyük bir rakam gibi göründüğünü aktardı.
Yaşanan bu durumun piyasada adaletsiz bir ortam oluşturduğunu söyleyen analizler halka arz işlemlerinde Hak edilenden daha büyük olduğunu ifade ederek şirketlerin yatırımcılarının piyasa üzerinde kalacağını dile getirdi.
İSO 500 BİLE HALKA ARZA GELMİYOR
Tacirler Yatırım Araştırma Direktörü Kadirhan Öztürk, Burcu Göksüzoğlu, Finans Sohbetleri’nde önemli açıklamalara imza attı. Halka arz işlemleri ile ilgili fazla olumlu düşünmediğini belirten Göksüzoğlu, sebebinin büyük şirketlerin görünmemesi olduğunu söyledi. Her hafta bir halka arz işlemi gerçekleştiğini aktaran Göksüzoğlu, 100’ün üzerinde halka arz gerçekleşti son yıllarda. Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden bir tanesini halka arz edildiğini ben görmedim. Halka arz tarafında finansmana erişimin zorluğu nedeniyle orta ve küçük şirketlerin ağırlıklı olarak halka arz ettiğini gördük.” dedi.
Türkiye'nin en büyük şirketlerinin yanı sıra birçoğunun İSO 500’e bile giremediğini belirten Göksüzoğlu, “Ama burada bir win-win durumu var. Yatırımcı da giriyor. 500-1000 lira yatırıyor, kısa süre sonra 2000 lira oluyor. Hayat şartları çok zor. Türkiye’de mutfak maliyetleri arttı. Birçok yatırımcı bu ay mutfağı halka arzlardan çıkarsam yeter gözüyle bakıyor. Haklılar mı? Haklılar. Garanti para gibi görüyorlar ki istatistiklere bakarsak evet garantiye yakın bir getiri var. Durum böyle olunca Türkiye’de şu anda halka arz ekosistemi oluştu.” sözlerini dile getirdi.
Piyasada dikkat edilmesi gereken noktalara değinen Öztürk, halk arz işlemlerinde belirli bir noktadan sonra işlemden ayrılmayı bilmek gerektiğini aktardı. “ 6-7 yıl sonra şu anda halka arz edilen şirketlerden kaçı gerçek manada Borsa İstanbul’da iyi işlem hacimleriyle trade olabilecek?” sorusunu yönelten Öztürk, Türkiye'de bu kadar çok hisse senedini kaldırabilecek bir durum bulunmadığını belirtti.